ARFID is een eetstoornis waarbij personen voedsel vermijden of zeer beperkte interesse tonen in eten. Dit kan leiden tot gewichtsverlies of voedingstekorten. ARFID omvat niet de angst voor gewichtstoename.
Norris et al. (2014) vonden dat 5% van de onderzochte jongeren met eetstoornissen aan ARFID criteria voldeed en RTL Nieuws meldt dat specifiek Nederlands onderzoek naar ARFID ontbreekt, maar schattingen suggereren dat er 150.000 kinderen en 130.000 volwassenen met ARFID zijn in ons land.
Diagnose van ARFID vereist vaststelling van belangrijke eetbeperkingen bij een patiënt. Oorzaken zijn divers: zintuiglijke gevoeligheden, negatieve ervaringen of angst voor verstikking. Symptomen zijn aanhoudende vermijding van voedsel en gewichtsverlies.
Behandelingen voor ARFID zijn voedingstherapie en psychologische ondersteuning. ARFID verschilt van andere eetstoornissen door het gebrek aan focus op lichaamsbeeld.
Wat is de medische definitie van ARFID?
De medische definitie van ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) is een eetstoornis gekenmerkt door een aanhoudende vermijding van voedsel en/of een gebrek aan interesse in eten. ARFID leidt tot opmerkelijke voedingstekorten, gewichtsverlies of groeistoornissen.
ARFID-subtypes zijn: sensorisch gevoelig, ervaren gebrek aan interesse, en hebben angst voor aversieve gevolgen. Sensorisch gevoelige personen vermijden voedsel met bepaalde zintuiglijke eigenschappen. Degenen met een gebrek aan interesse in eten hebben weinig motivatie om te eten. Diegenen met angst voor aversieve gevolgen ervaren sterke angst voor negatieve fysieke reacties na het eten.
Het gaat verder dan ‘kieskeurig’ eten en laat een sterke aversie tegen eten op basis van zintuiglijke kenmerken, zoals textuur of geur zien, of een angst voor negatieve gevolgen van eten, zoals verstikking.
Diagnose van ARFID betreft het vaststellen van de voedingsproblemen en het uitsluiten van andere oorzaken. Oorzaken kunnen variëren van psychologisch tot medisch, zoals gastro-intestinale problemen. Symptomen zijn onder andere vermijding van voedsel, gewichtsverlies en groeiproblemen bij kinderen en jongeren.
Behandeling kan bestaan uit therapie om een gezondere relatie met voedsel te ontwikkelen, voedingsadvies en, indien nodig, medische interventie om onderliggende oorzaken aan te pakken.
Wat betekent ARFID in het Nederlands?
ARFID betekent vermijdende/restrictieve voedselinname-stoornis in het Nederlands, het staat voor Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder. Het is een eetstoornis waarbij iemand voedsel sterk beperkt of vermijdt, zonder dat dit te maken heeft met gewicht of lichaamsbeeld.
Deze stoornis uit zich vaak in een beperkte voedselkeuze, angst voor bepaalde texturen of smaken, of een afkeer van eten door eerdere negatieve ervaringen. ARFID kan leiden tot tekorten aan voedingsstoffen en heeft vaak begeleiding van een diëtist en/of psycholoog nodig.
Hoe kan ARFID worden gediagnosticeerd volgens de DSM-5?
ARFID kan worden gediagnosticeerd op basis van een aanhoudende verstoring van de voedselinname, volgens de DSM-5. Dit leidt tot een opmerkelijke tekortkoming in de energiebehoefte of voedingsbehoeften van het lichaam.
De diagnose omvat een gebrek aan interesse in eten of voedsel, een afkeer van bepaalde voedseltexturen of-geuren, en een angst voor negatieve gevolgen van het eten, zoals verstikking.
Zickgraf en Ellis (2018) bevestigen dat de negen-item ARFID screen (NIAS) een betrouwbaar en beknopt instrument is voor het meten van ARFID-gerelateerde eetgedragingen. Het instrument draagt bij aan het identificeren van individuen met ARFID en helpt bij het bepalen van de noodzaak voor behandeling om gezondheidsproblemen te minimaliseren en de voedselinname te verbeteren.
ARFID verschilt van anorexia omdat er géén sprake is van een verstoord lichaamsbeeld. Vroege herkenning is belangrijk om ernstige voedingstekorten en groeiproblemen te voorkomen. De diagnose wordt gesteld op basis van klinische criteria en moet zorgvuldig worden onderscheiden van andere eetstoornissen.
De drie componenten van ARFID zijn: een aanhoudende vermijding van voedsel, een gebrek aan interesse in eten, en angst voor aversieve gevolgen van eten.
Wat zijn de oorzaken van ARFID?
De exacte oorzaken van ARFID zijn niet bekend, maar verschillende factoren spelen een rol. Volgens Thomas et al. (2017) kan ARFID ontstaan door verstoringen in hoe iemand zintuiglijke prikkels, eetlust en negatieve ervaringen verwerkt. Een nare eetervaring, zoals bijna stikken, kan hierbij een belangrijke rol spelen.
Daarnaast spelen erfelijke factoren en mentale gezondheid mee. Soms ontstaat ARFID door een combinatie van aanleg en ingrijpende gebeurtenissen. Er is ook een duidelijke link met autismespectrumstoornissen. In sommige gevallen dragen sociale, culturele of omgevingsfactoren bij aan de ontwikkeling vanaan ARFID.
Is ARFID verbonden aan OCD, autisme of ADHD?
Ja, ARFID is verbonden aan OCD, autisme, of ADHD. Onderzoek toont aan dat ARFID vaak geassocieerd wordt met deze aandoeningen. Experts beschouwen de potentieel aanwezige overlap als belangrijk. Bij ARFID hebben mensen eetproblemen die soms lijken op symptomen van deze aandoeningen.
In het autismespectrum zijn rigide eetgewoonten niet ongewoon. Bij ADHD kunnen problemen met concentratie zorgen voor onregelmatige eetpatronen, terwijl OCD zich soms uit in extreem selectief eten. Omdat ARFID vaak overlapt met deze stoornissen, kijken zorgprofessionals hier zorgvuldig naar bij diagnose en behandeling.
Wat zijn de symptomen van ARFID?
De symptomen van ARFID zijn extreme selectiviteit in voedselkeuze, sterke afkeer van bepaalde smaken of structuren, en een beperkt dieet. Mensen met ARFID vermijden vaak specifieke voedingsmiddelen of voedselgroepen.
ARFID kan ook sociale angst en vermijding van eetsituaties veroorzaken. In ernstige gevallen kan het leiden tot afhankelijkheid van voedingssupplementen of sondevoeding om de voedingsbehoeften te vervullen.
Fysieke symptomen kunnen misselijkheid of braken bij pogingen tot eten omvatten, en een sterke kokhalsreflex bij blootstelling aan ongewenste voedingsmiddelen.
Welke voedingsmiddelen zijn het meest voorkomend op de ARFID-lijst?
De meest voorkomende voedingsmiddelen op de ARFID-lijst, vaak aangeduid als “veilige voedingsmiddelen”, zijn eenvoudige, niet-gekruide producten zoals witte pasta, kip, zachte granen en popcorn. Deze voedingsmiddelen hebben vaak een beperkte variëteit aan smaken en texturen die als veilig worden beschouwd door mensen met ARFID.
Hoe kun je ARFID behandelen?
Om ARFID te behandelen, is een multidisciplinaire aanpak nodig. Deze omvat therapie om negatieve gedachtepatronen te veranderen en gezonde eetgewoonten te ontwikkelen. Cognitieve gedragstherapie (CGT) helpt bij het identificeren en aanpakken van angsten, zoals de angst voor verstikking of pijn bij het eten.
Voedingsinterventies door een geregistreerde diëtist zijn belangrijk om voedingstekorten aan te vullen en een gebalanceerd dieet te bereiken. Ondersteuning van familie en zorgverleners is cruciaal om herstel te bevorderen.
Het is noodzakelijk om professionele hulp te zoeken bij het ervaren van ARFID-symptomen om fysieke en mentale gezondheidsproblemen te voorkomen.
Is ARFID een eetstoornis?
Ja, ARFID wordt door de medische gemeenschap als een eetstoornis beschouwd. Het is een mentale aandoening die de lichamelijke gezondheid en sociale aspecten van het leven beïnvloedt.
In tegenstelling tot anorexia nervosa, zijn ARFID-patiënten jonger en vertonen ze minder traditionele eetstoornisgedragingen en minder gewichtsverlies. Dit blijkt uit onderzoek van Strandjord et al. (2015), waarin ARFID-patiënten (n = 41) werden vergeleken met anorexia nervosa-patiënten (n = 203). De behandeling van ARFID is vaak multidisciplinair en daar hoort voedingsadvies, therapie en ondersteuning bij het eten bij.
Is ARFID net zo zwaar als andere eetstoornissen?
Ja, ARFID is net zo zwaar als andere eetstoornissen omdat het leidt tot voedingstekorten, groeivertraging en aanzienlijke psychosociale beperkingen, ondanks dat traditionele symptomen zoals gewichtsverlies of een verstoord lichaamsbeeld minder aanwezig zijn.
Hoewel ARFID-patiënten vaak jonger zijn en minder typische eetstoornisgedragingen vertonen dan bij andere soorten eetstoornissen, zoals bijvoorbeeld bij anorexia nervosa, zoals blijkt uit onderzoek van Strandjord et al. (2015), heeft de stoornis wel een grote impact op de gezondheid en het dagelijks functioneren. Ook hier is een multidisciplinaire behandeling nodig, afgestemd op de specifieke ARFID kenmerken.
Wanneer is het ARFID in plaats van gewoon kieskeurig eten?
Het is ARFID in plaats van gewoon kieskeurig eten, wanneer het verder gaat dan een gebrek aan interesse in eten of een afkeer van bepaalde texturen of smaken. ARFID leidt tot belangrijke voedingstekorten en gewichtsverlies.
Bij kieskeurige eters is de voedselkeuze beperkt, maar zonder ernstige gezondheidsimpact. Kinderen zijn vaak kieskeurig, maar dit verbetert meestal met de leeftijd.
ARFID-patiënten vermijden voedsel op basis van sensorische gevoeligheden of angst voor verstikking of braken, wat kan leiden tot extreme angst en sociale vermijding rondom eten. Kieskeurige eters hebben daarentegen vaak een normale voedingsinname en tonen interesse in eten wanneer ze honger hebben.
Kun je ARFID al zien bij een kind of alleen bij volwassenen?
Je kunt ARFID al op jonge leeftijd zien bij een kind en ook bij volwassenen, bijvoorbeeld door extreem selectief eten of angst voor bepaalde structuren. De stoornis beperkt zich echter niet tot kinderen; ook tieners en volwassenen kunnen ARFID ontwikkelen en ervaren vergelijkbare klachten.
Hangt ARFID vaak samen met autisme?
Ja, ARFID hangt vaak samen met autisme, vooral bij kinderen. Sensorische gevoeligheden, rigide routines en selectief eetgedrag bij autisme vergroten namelijk het risico op het ontwikkelen van deze eetstoornis.
